مزایای فارکس

تاجر کیست و انواع آن

کارشناس ارشد حقوق خصوصی، مدرس دانشگاه و داور حقوقی

حقوقی

براساس ماده یک قانون تجارت، «تاجر کسی است که شغل معمولی خود را معاملات تجارتی قرار بدهد. چون لفظ «معاملات تجارتی» در بدو امر نامفهوم است و نیاز به تبیین قانونگذار دارد، در ماده 2 این عبارت را تعریف کرده است و در قاعده اولی، تاجر را کسی می‌داند که به برخی از اعمال اشتغال مبادرت ورزد؛ یعنی شخص باید این «موضوع تجارتی» را انجام دهد تا تاجر شناخته شود.

به گزارش پایگاه آموزشی مهداد، پیشرفت های اقتصادی و روابط پیچیده تجاری که در دهه های اخبر حاصل شده؛ در روابط بین افراد و چه در داخل چه در خارج کشور موثر بوده است. موفقیت در امور تجاری نیزخود علاوه بر دانش اقتصادی، تا حدودی به اعتبار اشخاص و وقایعی که در دنیا رخ می دهد وابسته شده و از این رو، امروزه برخلاف گذشته پیش بینی امور اقتصادی مشکل شده است؛ در چنین شرایطی عدم دقت و زیاده روی ممکن است فردی که خود را تاجر می نامند، با وضعی مواجه شود که نتواند تعهدات خود را انجام دهد. در این صورت کسانی که به این فرد تحت عنوان تاجر اعتماد کرده اند، با ورشکستگی او ممکن است دچار مشکل شوند .

اما قانون تصریح کرده است که اگر ورشکستگی تاجر در نتیجه حوادث و اتفاق هایی باشد که با نحوه عملکرد او بی ارتباط باشد، قوانین جاری با چنین تاجری مدارا می کنند تا از این موقعیت و دشواری خلاص شود ولی چنانچه ورشکستگی تاجر بر اثر سوء استفاده یا تقلب و تزویر باشد، با او برخورد شدیدی خواهد شد . لذا با توجه به اهمیت موضوع ورشکستی و اثرات آن تعریف تاجر و این که در قانون به چه شخصی تاجر گفته می شود بسیار پر اهمیت است که در نوشته حاضر به دنبال بیان کلیات تعریف تاجر در قوانین جاریه هستیم.

فواید تعریف و شناخت تاجر

1- شناسایی اعمال تبعی تجاری؛

2- احراز اهلیت تاجر برای تصدی شغل تجارت؛

3- تشخیص تکالیف و مسئولیت‌های خاص تجار؛ مانند حق تجدید اجاره محل کسب و رعایت مقررات مربوط به کسب و پیشه و تجارت. تفکیک انواع فعالیت تجاری از غیر تجاری ماند این که تاجر می‌‌‌‌تواند از بانک کسب اعتبار نموده و همچنین به عملیات لیزینگ یا اجاره و تعهد فروش دست بزند.

4- آگاهی از سازمان‌های شغلی تجار، ماند اتاق‌های بازرگانی.

5- تعیین مالیات‌های خاص ماند مالیات بر منافع و معاملات و همچنین مالیات بر مشاغل.

6- الزام تجار اعم از اشخاص طبیعی یا حقوقی به ثبت نام و خلاصه وضعیت تجارتی خود در دفتر ثبت تجارتی و نگهداری دفاتر تجارتی شامل دفتر روزنامه، دفتر کل و دفتر کپیه.

7- اعمال مقررات ورشکستگی.

چه اشخاصی تاجر محسوب می شوند؟

برای شناخت تاجر، دو ملاک اصلی در حقوق تجارت ایران ارائه می‌شود: «موضوعی بودن» و «شخصی بودن». قانون تجارت هر دو معیار را برگزیده است، البته نه به این معنی که بین این دو ملاک جمع کرده باشد، بلکه موضوعی بودن و شخصی بودن، دو کاربرد مجزا دارند، به گونه‌ای که نمی‌توان برای شناخت تمامی مصادیق تاجر، یکی از دو ملاک را بدون دیگری در نظر گرفت. در علم حقوق «شخصیت» عبارت است از قابلیت دارا شدن حق و تکلیف و دارنده چنین قابلیتی «شخص» نامیده ‎ می ‎ شود. شخص یا حقیقی است یا حقوقی. شخص حقیقی همان انسان است. شخص حقوقی عبارت است از دسته ‎ ای از افراد که دارای منافع مشترک هستند یا پاره ‎ ای از اموال که به هدف خاصی اختصاص داده شده‌‌‌‌‌‌‌اند و قانون برای آنها شخصیت مستقلی قائل است. تنها انسان به طور طبیعی دارای چنین قابلیتی است. قانونگذار جهت دستیابی به برخی مصالح برای اشخاص حقوقی نیز چنین قابلیتی قائل شده است.

بنابراین کلیه اشخاص اعم از حقیقی (انسان ها) و حقوقی (شرکت ها، موسسات و سازمان ها) می توانند به عملیات تجاری دست بزنند؛ یعنی هم یک نفر به تنهایی می تواند به تجارت اشتغال ورزد و هم اینکه عده ای دورهم جمع شوند و با تأسیس شرکتی ( مانند شرکت سهامی خاص)، در امور تجاری فعالیت کنند. در حالت دوم که شرکت تأسیس می شود، خود آن شرکت دارای شخصیتی حقوقی می شود که این شخصیت مستقل از شخصیت افرادی است که آن را تشکیل می دهند.

بر این اساس تاجر بودن یک مفهوم عرفی است. قانون تجارت این عرف را این‌گونه شناسایی و بیان کرده است: «تاجر کسی است که شغل معمولی خود را معاملات تجارتی قرار بدهد (ماده یک). چون لفظ «معاملات تجارتی» در بدو امر نامفهوم است و نیاز به تبیین قانونگذار دارد، در ماده 2 این عبارت را تعریف کرده است و در قاعده اولی، تاجر را کسی می‌داند که به برخی از اعمال اشتغال مبادرت ورزد؛ یعنی شخص باید این «موضوع تجارتی» را انجام دهد تا تاجر شناخته شود. این همان ملاک موضوعی بودن مفهوم «تاجر» است که در لایحه جدید قانون تجارت، اینگونه به تعریف شخص (اعم حقیقی و حقوقی) تاجر می پردازد؛ تاجر شخصی است که برای خود به هر یک از اعمال زیر اشتغال دارد:

1 – تحصیل هر نوع مال منقول اعم از مادی یا غیر مادی چه در آن تصرفاتی شده یا نشده باشد به قصد فروش اجاره و یا هر معامله معاوضی دیگر.

2 – استیجار هر نوع مال منقول چه در آن تصرفاتی شده یا نشده باشد و قصد اجاره و یا هر معامله دیگر با اثر نقل منفعت یا برقاراری حق انتفاع.

3 – دلالی، حق العمل کاری و نمایندگی تجاری.

4 – هر نوع فعالیت مالی و اعتباری از قبیل عملیات بانکی و صرافی.

5 – هر نوع عملیات بیمه ای به جز بیمه های اجتماعی.

6 – هر نوع معامله مربوط به اوراق بهادار.

7 – صدور، ظهر نویسی و تضمین چک یا سفت و برات و قبول آن.

8 – تصدی هر نوع فعالیت خدماتی از قبیل:

1– 8 – حمل و نقل کالا و یا مسافر از طریق خشکی یا آب و یا هوا.

2– 8 – امور مربوط به کاریابی و تأمین نیروی کار.

3– 8 – عملیات حراجی.

4– 8 – اداره نمایشگاه عمومی.

5– 8 – اداره انبار عمومی.

6– 8 – عملیات تاجر کیست و انواع آن بارگیری، تخلیه و یا ترخیص کالا.

7– 8 – ادره تأسیسات مربوط به امور رفاهی، تفریحی و یا ورزشی.

8– 8 – اداره سالن های برگزاری مراسم، کنفرانس و یا نمایش.

9– 8 – اداره چاپخانه، بنگاه نشر، تایپ و یا ترجمه.

10– 8 – اداره خبرگزاری و یا بنگاه ها ی خبر رسانی.

11– 8 – ارائه خدمات پستی.

12– 8 – ارائه خدمات تبلیغی یا فنی.

13– 8 – اداره تأسیسات مربوط به آب رسانی، گاز رسانی و یا برق رسانی.

14– 8 – امور مربوط به فناوری اطلاعات و ارتباطات شامل ارائه نام دامنه ملی و یا عمومی، ارائه خدمات دسترسی به شبکه های ارتباطات مخابراتی و یا رایانه ای، ارائه خدمات میزبانی و یا مراکز داده و امور مربوط به تأمین محتوی الکترونیک و یا تأمین نرم افزار رایانه ای.

15 – 8 – عملیات ساخت در امور عمرانی از قبیل احداث ساختمان، راه و یا شبکه های آب رسانی.

9– هر نوع فعالیت معدنی.

10– تأسیس کارخانه یا کارگاه و یا بهره برداری از آنها، برای غیر ار رفع حوائج شخصی.

11– تأسیس کشتارگاه، سردخانه مجتمع کشاورزی، مجتمع پرورش حشرات و یا حیوانات از قبیل دام، طیور، آبزیان یا بهره برداری از آنها تاجر کیست و انواع آن برای غیر از حوائج شخصی.

کارشناس ارشد حقوق خصوصی، مدرس دانشگاه و داور حقوقی

اینستاگرام مهدی طارمی بعد از انتشار خبر ازدواجش

مهدی طارمی داماد شد، ازدواج ملی پوش ایرانی با دختر تاجر پولدار، همسر مهدی طارمی رونمایی شد، اخباری از این قبیل ساعاتی است که در فضای مجازی منتشر شده.

ازدواج مهدی طارمی واقعیت یا شایعه ؟!

این روزها اخبار زیادی درباره ازدواج و همسر مهدی طارمی مهاجم ملی‌پوش ایرانی تیم پورتوی پرتغال به گوش می رسد که مورد تایید این ستاره برجسته فوتبال کشور و هیچ منبع رسمی قرار نگرفته است. با ادامه این بخش از نمناک همراه باشید تا با هم نگاهی داشته باشیم به جزئیات شایعات اخیر درباره همسر مهدی طارمی و خبر ازدواج او و البته پست اینستاگرامی مهدی در میان این همه شایعه پراکنی.

یکی از مسائلی که سالهاست درگیر آن هستیم، شایعات مربوط به زندگی شخصی و خصوصی چهره های مشهور است که متأسفانه هر چند وقت یکبار در فضای مجازی منتشر شده و برای شخص صاحب شایعه مشکلاتی را ایجاد می کند. با توجه به اینکه مسائل خصوصی زندگی افراد، مسئله ی ساده ای نیست و ورود به حریم محترم آن کار غیر اخلاقی است، هستند هنوز افرادی که با اهداف دریافت بازدید یا. دست به این اقدام میزنند و آرامش برخی را فدای منافع شخصی خود میسازند.

در حال حاضر نمیدانیم که شایعات مربوط به ازدواج مهدی طارمی چقدر صحت دارد و از کجا نشات میگیرد و این اخبار را نه رد می کنیم و نه تایید، اما آنچه می‌دانیم این است که حتی اگر این خبر صحت هم داشته باشد، تا زمانی که خود شخص مهدی طارمی آن را منتشر یا تایید نکرده است، نباید توسط شخص یا اشخاص دیگری دست بدست شود.

مهدی طارمی

شایعات منتشر شده:مهدی طارمی به زودی داماد می شود، همسر او کیست؟

مهدی طارمی که این روزها در اوج دوران فوتبالی‌اش قرار دارد و به واسطه عملکرد فوق‌العاده اش در ترکیب تیم پورتوی پرتغال مورد توجه رسانه‌هاست، در صدر اخبار قرار گرفته و گفته می شود که قرار است به زندگی مجردی خود پایان دهد. در اخباری که در فضای مجازی به گوش می رسد، مهدی طارمی با دختری ایرانی که در لندن زندگی می‌کند و پدرش تاجر است، نامزد کرده و بعد از پایان دادن به فصل سنگین فوتبالی خود در پورتو، قصد دارد مراسم عروسی خود را در بوشهر یا اصفهان برگزار کند.

گویا دلیل شایعات اخیر ازدواج مهدی طارمی به شادی پس از گلزنی او و نشان دادن حرف p مربوط می شود چرا که در این اخبار آمده است، نام همسر مهدی طارمی با حرف p آغاز می شود.

ساعاتی پس از انتشار این اخبار برخی از صفحات اینستاگرامی بیان نمودند که طارمی اخبار منتشر شده درباره خودش را تکذیب تاجر کیست و انواع آن کرده و این مهاجم برجسته فوتبال ایران اعلام نموده است که مسائل مطرح شده صحت ندارد و اگر لازم شود در آینده در این خصوص شفاف سازی خواهد کرد اما همچنان تکذیبیه این اخبار به صورت رسمی در پیج این ملی پوش کشورمان قرار نگرفته است.

اینستاگرام مهدی طارمی بعد از انتشار خبر ازدواجش

مهدی طارمی در ساعات گذشته استوری را درباره اردوی تیم ملی فوتبال منتشر نمود، گویا او با انتشار این استوری قصد دارد که به مخاطبان و طرفدارانش بگوید که در حال و هوای فوتبال و فکر کردن به تیم ملی به سر می برد و نه ازدواج و تدارک مقدمات مراسم عروسی. شاید هم مثل خیلی از سلبریتی ها دوست دارد مسائل خصوصی زندگی اش در خفا و دور از دید عموم جریان داشته باشد.

استوری

مختصر بیوگرافی مهدی طارمی

مهدی طارمی بازیکن پست مهاجم فوتبال متولد 27 تیر 1371 در بوشهر است. او راست پا می باشد اما توانایی بازی با پای چپ را هم دارد. پدرش علیشاه از بازیکنان حرفه ای فوتبال و مادرش نیز خانه‌دار می باشد، او از 6 سالگی فوتبال را زیر نظر پدرش شروع کرد سپس به پرسپولیس رسید و حالا در تیم ملی و در «پورتو» پرتغال می درخشد. او در بازی تیم پورتو و چلسی در لیگ قهرمانان اروپا فصل 2021 توانست با یک ضربه قیچی دروازه این تیم را باز کند تا بعنوان بهترین گل لیگ قهرمانان شناخته شود.

باید و نباید های اشتغال به تجارت

معنای لغوی تاجر عبارت است از« بازرگان، سوداگر و کسی که برای سود بردن خرید و فروش کنند.» و نیز به موجب ماده ۱ قانون تجارت«تاجر کسی است که شغل معمولی خود را معاملات تجارتی قرار دهد. تاجر باید عمل تجاری را به نام و حساب خود انجام دهد با این وصف نماینده ها مانند قیم ، وکیل ، قایم مقام تجارتی ،مدیران شرکت های تجاری حتی اگر الزاماً موضوع شرکت فعالیت تجاری باشد مانند شرکت تضامنی ،تاجر محسوب نمی شوند. چرا که فعالیت مدیران شرکت ها به حساب شرکت انجام می شود .

و منظور از شغل معمولی یعنی ،عملی که جنبه ی امرار معاش داشته باشد و شخص این عمل را تکرار نماید. ضرف تکرار عمل تجاری شخص را تبدیل به تاجر نمی کند پس اگر شخصی با هدف تفریح یا علاقه و بدون در نظر گرفتن درآمد فعالیت تجاری انجام دهد تاجر محسوب نمی شود اما تکرار ،اماره یا نشانه ای بر شغل بودن آن عمل محسوب میشود.

البته باید گفت لازم نیست مبادرت به معاملات تجارتی، شغل اصلی شخص باشد تا وی تاجر شناخته شود. مانند اینکه شغل اصلی و منبع مهم درآمد کسی، کشاورزی باشد و ضمناً به عنوان شغل دوم به انجام معاملات تجارتی نیز مبادرت نماید. چنین شخصی تاجر محسوب شده و تابع مقررات و قواعد تجارتی خواهد بود.
شرکت های تجارتی نیزتاجر محسوب میشوندزیرا آنها به امور تجارتی اشتغال دارندو.دراین خصوص یک استثناء وجود دارد و آن مربوط به شرکت‌های سهامی عام و خاص است شرکت سهامی، شرکت بازرگانی محسوب می شود، اگرچه موضوع عملیات آن امور بازرگانی نباشد.

چه کسانی نمی توانند اشتغال به تجارت داشته باشند؟

براساس اصل ۲۸ قانون اساسی : «هرکس حق دارد شغلی را که بدان مایل است و مخالف احکام و مصالح عمومی و حقوق دیگران نیست، برگزیند».بنابراین این هرکس می تواند ، با رعایت موازین مذکور در اصل مزبور و با رعایت مقرراتی که راجع به برخی از معاملات تجارتی وجود دارد، به شغل تجارت اشتغال ورزد.

اهلیت شرط اولیه برای اشتغال به تجارت:

شرط اولیه برای اشتغال به تجارت، داشتن”اهلیت”است‌. بر اساس قانون مدنی طرفین معامله که می خواهند اقدام به انعقاد معامله نمایند متعاملین از اهلیت برخودار باشند . یعنی باید «بالغ و عاقل و رشید» باشند‌. چرا که به موجب ماده ۱۹۰ قانون مدنی اهلیت از جمله شرایط اساسی برای صحت معامله بوده که در صورت فقدان اهلیت یعنی اشخاصی که بالغ یا عاقل یا رشید نیستند، اقدام به انعقاد معامله نمایند معامله آنها باطل خواهد بود.

بنابراین می توان گفت : « منظور از داشتن اهلیت در اشتغال به شغل تجارت این است که شخص دارای هجده سال تمام بوده و مجنون وغیر رشید نباشد‌.«غیر رشید کسی است که تصرفات او در اموال حقوق مالی خود، عقلانی نباشد».جنون دارای درجات مختلف است ولی به هر درجه که باشد، معاملات مجنون و نیز معاملات غیر رشید،همان طور که فوقاً ذکر شد، به واسطه عدم اهلیت،باطل است».

بنابراین با توجه به آنچه فوقا بیان گردید باید گفت برای اشتغال به تجارت رعایت مقرراتی لازم است و هر چند اصل بر این است که هر شخصی می تواند تجارت کند، اما هر اصلی در حقوق استتثنائاتی دارد. دسته ای از این استثنائات یا محدودیت ها شخصی هستند و دسته ای دیگر موضوعی . از جمله محدودیت های شخصی عبارتند از :

امکان یا عدم امکان اهلیت صغیر ممیز و سفیه در تجارت :

بر اساس قانون امور حسبی شخص صغیر ممیز و سفیه با اجازه ولی یا قیم خود می توانند فعالیت تجاری انجام دهند. البته برخی مخالف تجارت این افراد بوده و معتقدند که این افراد حتی با اجازه ولی یا قیم نیز حق تجارت ندارد . اما منظور از صغیر ممیزکیست ؟ « صغیر ممیز کسی است که قوه درک و تمییز نسبی دارد و هرچند به سن بلوغ نرسیده اما قدرت لازم جهت تشخیص خوب و بد را از هم دارد. به همین دلیل می تواند اراده حقوقی داشته باشد .» سن معینی برای صغیر ممیز یا غیر ممیز در قوانین مربوطه تعیین نشده است. در صورتی که اختلافی در ممیز با غیر ممیز بودن صغیر بوجود بیاید تشخیص آن با قاضی خواهد بود. که قاضی با توجه به اوضاع و احوال و خصوصیات شخص و قرائن موجود ، تصمیم خواهد گرفت.»

امکان یا عدم امکان اهلیت شخص صغیر غیر ممیز و مجنون:

شخص صغیر غیر ممیز و مجنون نیز به دلیل فقدان درک و تمییز و عدم قدرت در تشخیص خوب وبد،توانایی لازم برای انجام اعمال حقوقی ندارد و به هیچ عنوان نه شخصا و نه توسط ولی یا قیم نمی توانند معامله تجاری انجام دهند و تاجر شناخته شوند .

حتی در صورتی که به این افراد اموالی به ارث برسد و اداره این اموال مستلزم انجام شغل تجارت توسط نماینده آنها باشد . نه صغیر غیر ممیز یا مجنون و نه نماینده آنها نمی توانند تجارت کنند. نماینده مکلف است سهم آنها را بفروشد یا اجاره دهد و یا به شرکت های تجاری منتقل سازد و آنها را شریک شرکت تجاری بنماید.

آیا کارمندان دولت حق اشتغال به تجارت دارند؟

کارمندان دولت از انجام فعالیت تجاری ممنوع نمی باشند . اما حق العمل کار گمرک نباید کارمند دولت باشد . همچنین فردی که می خواهد کارت بازرگانی دریافت نماید نباید به عنوان ورشکسته به تقصیر یا تقلب محکوم شده باشد. البته برخلاف کارمندان دولت به موجب بنده ۳ ماده ۱۵ قانون دفاتر اسناد رسمی سر دفتر و دفتر یار از اشتغال به تجارت ممنوع می باشند.

در خصوص وکیل دادگستری تصریح قانونی راجع به ممنوعیت از اشتغال به تجارت وجود ندارد اما وکیل از اشتغال به اعمال منافی وکالت ممنوع می باشد.

آیا اتباع بیگانه می توانند در ایران اشتغال به تجارت داشته باشند؟

برای اشتغال به تجارت اتباع بیگانه اصولا محدودیت وجود ندارد مگر در موارد خاص قانونی که بر اساس ماده ۱۲۰ قانون کار اشتغال اتباع بیگانه در ایران مستلزم داشتن روادید تاجر کیست و انواع آن و داشتن حق کار مشخص و پروانه کار می باشد و به موجب ماده ۳ آیین نامه استملاک اتباع خارجی خارجیان می توانند در ایران محلی را برای سکونت یا صنعت یا کسب خود استملاک نمایند. مشروط بر آن که در کشور متبوع متقاضی اتباع و شرکت ها و موسسات ایرانی هم استملاک داشته و بتوانند لاقل همان مقدار ملک را تحصیل نمایند.

به موجب ماده ۴ آیین نامه مزبور موسسات حمل و نقل اجازه تاسیس موسسات حمل و نقل زمینی برای داخل کشور و تاسیس کارخانه تعمیر و گاراژ عمومی مشروط به داشتن تابعیت ایرانی با سرمایه داخلی می باشد . البته اجازه تاسیس چنین موسساتی برای خارجیان بر اساس تبصره ماده مزبور موکول به اجازه از هیات دولت خواهد بود.

شرایط اهدای کارت بازرگانی به اتباع بیگانه :

اهدای کارت بازرگانی به اتباع خارجی منوط بر این است که در همان کشور نیز به اتباع ایرانی کارت بازرگانی داده شود .لازم به ذکر است که بر اساس ماده ۹ قانون هواپیمایی کشور حمل و نقل مسافر یا بار یا وسایل پستی از طریق هواپیما در داخل کشور در انحصار شرکت های هواپیمایی ایرانی است. و برخی از امور تجاری نیز نیاز به اجازه مخصوص از طرف دولت دارند مانند نمایش فیلم ،دلالی ، آژانس مسافرتی ، تاسیس انبارهای عمومی و حمل و نقل هوایی

در صورتی که افرادی بدون توجه به محدودیت ها اشتغال به تجارت کنندچه ضمانت اجرایی خواهد داشت ؟

اگر اشخاصی با وجود محدودیت ها و ممنوعیت ها فعالیت تجاری انجام دهند،مانند قاضی یا سردفتر که خریدوفروش اتومبیل را شغل معمولی خود قرار داده باشند آیا تاجر محسوب می شوند باید گفت آنها تاجر محسوب می شوند زیرا معیار شناسایی تاجر که انجام فعالیت تجاری است .در صورتی که متوقف از تادیه دیون خود شوند می توان ورشکستگی آن را از دادگاه صالح درخواست نمود.

توضیحات گمرک در خصوص محموله صادر شده به افغانستان

رکنا اقتصادی: سخنگوی گمرک ایران گفت: ۱۲ محموله هیدروکربن سبک به گمرک اظهار شده بود و تشریفات گمرکی برای خروج هیدروکربن انجام شد، بنابراین مسئولیت اظهار خلاف واقع بر عهده تاجر افغان به مقامات کشورش است.

توضیحات گمرک در خصوص محموله صادر شده به افغانستان

به گزارش رکنا، سید روح الله لطیفی در واکنش به ادعای طالبان مبنی بر مرجوع کردن ۱۲ تانکر حامل بنزین بی کیفیت به ایران گفت: تعداد ۱۲ دستگاه تانکر صادراتی حامل هیدروکربن سبک از مبدا گمرک منطقه ویژه اقتصادی سلفچگان طی دو فقره اظهارنامه صادراتی به شماره سریال‌های ۴۵۰۶۶۴ و ۴۵۱۰۷۲ به مقصد گمرک میلک واصل شد که پس از انجام تشریفات قانونی برای صادرات هیدروکربن (و نه بنزین) در فروردین و اردیبهشت ماه سال جاری به مقصد کشور افغانستان خارج شد.

سخنگوی گمرک ایران افزود: در ابتدا دو دستگاه تانکر حامل هیدروکربن سبک به گمرک میلک در استان سیستان و بلوچستان مرجوع شد که با اعلام مجدد تاجر افغان مجددا محموله به کشور افغانستان بازگردانده شد.

وی تاکید کرد: اسناد و مدارک کالا و اظهار نامه مذکور صادرات هیدروکربن سبک است نه بنزین و اینکه تاجر افغان به گمرک کشور خود چه اظهار کرده و یا چگونه این محصول را توزیع، استفاده و یا به فروش می رساند در صلاحیت، حاکمیت و قوانین کشور افغانستان است و با وجود پیگیری‌ها و تماس‌های متعددی که در این خصوص با مسئولین گمرک ولایت نیمروز انجام گرفته هیچ مسئولیتی برعهده گمرک ایران و واحد تولیدی در کشورمان نیست. متاسفانه در روز نهم خرداد ماه تعداد ۱۲ دستگاه تانکر هیدروکربن سبک به پایانه مرزی میلک برگشت داده شد.

گفتنی است، در فیلم های منتشره توسط طالبان، تجار بر خرید ارزان قیمت برخی محصولات دیگر به جای بنزین تاکید دارند.

طالبان: بنزین ایران بی کیفیت است

شرق: طالبان محموله 500 هزار لیتری بنزین ایران را برگرداند و اعلام کرد که بنزین صادراتی بی‌کیفیت بوده است. این خبری است که خبرگزاری دولتی باختر افغانستان منعکس کرده و حالا ادعاهای ضدونقیض زیادی در این زمینه از سوی متولیان ایرانی منتشر شده است.

برخی می‌گویند محموله بنزین نبوده و هیدروکربن بوده که تاجر افغانستانی با جعل مدرک خواسته آن را وارد کشورش کند و برخی می‌گویند محموله به کل متعلق به ایران نبوده و در این میان حمیدرضا صالحی، نایب‌رئیس کمیسیون انرژی اتاق بازرگانی تهران به «شرق» می‌گوید که امکان دارد محموله صادراتی دیگر کشورها از ایران و به نام محصول ایران صادر شود! او توضیح می‌دهد که این اتفاق درباره محموله‌های مازوت و قیر هم رخ داده و در مقاطعی مازوت دیگر کشورها با مازوت ایران ترکیب شد و با نام مازوت ایران صادر شد یا محموله قیر بی‌کیفیت عراق با نام قیر ایران صادر شد که این اقدامات به بازار صادراتی ایران و اعتبار آن ضربه می‌زند.

البته سرپرست سابق کنسولگری ایران در افغانستان هم در گفت‌وگو با «شرق» مدعی است که طالبان این اقدام را خصمانه علیه ایران انجام داده و برخی اعضای اتاق بازرگانی هم به «شرق» می‌گویند نه دولت افغانستان در زمان حضور آمریکا و نه طالبان تاکنون علاقه‌ای به تشکیل اتاق بازرگانی مشترک با ایران نشان نداده‌اند و اصولا مشخص نیست افغانستان تحت سیطره طالبان تا چه حد به تجارت با ایران تمایل داشته باشد؟

اخبار افغانستان صادرات بنزین قیمت بنزین شرکت پالایش و پخش فرآورده های نفتی رهبران طالبان کیست طالبان افغانستان

طالبان بنزین بی‌کیفیت ایران را مرجوع کرد

بعد از سلطه طالبان بر افغانستان، گمرک ایران اظهار کرد میزان صادرات ایران به افغانستان از لحاظ وزنی 40 درصد و از لحاظ ارزشی حدود 20 درصد کاهش یافته است. تا پیش از سیطره طالبان، افغانستان یکی از مشتریان اصلی صادرات بنزین ایران بود.

اتحادیه واردکنند‌گان مواد نفتی و گاز مایع افغانستان دو سال قبل گفته بود این کشور سالانه به دومیلیون و ۷۰۰ هزار تُن مواد نفتی نیاز دارد تاجر کیست و انواع آن که از این میان ۱۸ تا ۲۰ درصد آن را از ایران وارد می‌کند و بنزین و گازوئیل عمده‌ صادرات ایران به افغانستان بود. بر اساس گزارش پتروویو، پلتفرم تحقیق و مشاوره‌ نفت و گاز ایران، تهران از ماه می ‌۲۰۲۰ تا می ‌۲۰۲۱ حدود ۴۰۰ هزار تن سوخت به کشور همسایه‌ خود صادر کرده بود و به این ترتیب حدود یک‌پنجم سوخت بازار افغانستان را ایران تأمین کرده است. هرچند حضور طالبان بسیاری از معاملات تجاری میان دو کشور را بر هم زد اما ابتدای شهریور سال گذشته اتحادیه صادرکنندگان نفت، گاز و پتروشیمی اعلام کرد ایران صادرات بنزین و گازوئیل به افغانستان را پس از درخواست طالبان و کاهش بیش از 70درصدی تعرفه واردات سوخت ایران، از سر گرفته است.

هنوز یک ‌سال از ازسرگیری این صادرات نگذشته که حالا ویدئویی در ارتباط با بنزین ایران در رسانه‌های افغانستان دست‌به‌دست می‌شود؛ ویدئویی که در آن یک مقام طالبان ادعا می‌کند ۵۰۰ هزار لیتر بنزین صادراتی از ایران به علت نداشتن کیفیت مطلوب و استاندارد‌نبودن مرجوع شده است! بر این اساس خبرگزاری باختر که خبرگزاری دولتی تحت مدیریت طالبان است، به نقل از قاری عبدالرحیم حذیفه، مدیر مبارزه با جرائم سنگین قومندانی امنیه نیمروز نوشته است دوشنبه ۹ جوزا (خرداد) تانکر‌های تیل یا همان بنزین بی‌کیفیت که معادل ۵۰۰ هزار لیتر تیل می‌شود، بعد از چک لابراتواری، بی‌کیفیت شناسایی شد و در حضور نمایندگان مقام ولایت، قومندانی امنیه، استخبارات، گمرک و استاندارد دوباره به ایران مسترد شد. قاری عبدالرحیم حذیفه، از تجار افغانستان خواست تا از واردکردن مواد بی‌کیفیت و تیل خودداری کنند که سبب ایجاد مشکلات برای شهروندان افغانستانی نشود و در صورت تخلف با آنان برخورد قانونی می‌شوند.

گمرک ایران: محموله اصلا بنزین نبوده!

با افشای این ماجرا از سوی خبرگزاری‌های افغان، برخی عنوان کردند دلیل جلوگیری از واردات بنزین ایران به افغانستان، واردات بنزین ارزان روسیه و دامپینگ این کشور در بازار افغانستان است. برخی دیگر هم عنوان کردند مدارک تجار افغان جعلی بوده و محموله اصلا بنزین نبوده است. روح‌اله لطیفی، سخنگوی گمرک به ایسنا گفت آنچه در مرز میلک از سوی افغانستان مرجوع شده، محموله ۵۰۰ هزار لیتری هیدروکربن ترانزیتی بوده است.

او گفته: «این محموله ترانزیتی بوده و برخلاف آنچه از سوی رسانه‌های افغانستان مطرح شده، بنزین نبوده است». به گفته او، این محصول در صنایع کاربرد دارد اما ممکن است تاجر آن را در قالب بنزین معرفی کرده و با کارکرد بنزین از آن استفاده کنند. این فرآورده نفتی از بنزین بسیار ارزان‌تر است. لطیفی با بیان اینکه تیم شرکت پخش فراورده‌های نفتی در گمرک مستقر است و محموله‌های بنزین، گازوئیل، نفت سفید و نفت کوره با ممیزی آنها از مرز عبور می‌کند، گفت: «این محموله از آنجا که هیچ‌یک از این موارد مذکور نبوده، تنها از سوی اداره استاندارد تأییدیه آنالیز را دریافت کرده و با عنوان هیدروکربن به گمرک ایران اظهار شده و مورد تأیید قرار گرفته است. به نظر می‌رسد تاجر، این محموله را در ورودی گمرک افغانستان، با اسناد جعلی، بنزین اظهار کرده که با آنالیز بنزین تطابق نداشت و مرجوع شد که این موضوع شیطنت تاجر است و به‌هیچ‌عنوان به ایران ارتباطی ندارد».

لطیفی گفته مشابه این اتفاق پیش‌تر در رابطه با پاکستان هم تجربه شده است؛ قبلا برخی تجار پاکستانی با خرید هیدروکربن یا محلول ۴۰۲ و اظهار آن به گمرک ایران، با اسناد جعلی، محموله‌های مدنظر را در قالب بنزین یا گازوئیل جا زده‌اند. به گفته سخنگوی گمرک ایران اگر بررسی‌ها در گمرکات دقیق نباشد، تاجر می‌تواند محموله را وارد کشورش کند و به دلیل پایین‌تربودن قیمت آن، سود بالایی به دست بیاورد.

اتحادیه صادرکنندگان: محموله بنزین بوده اما ایرانی نبود!

در سوی دیگر ماجرا حمید حسینی، رئیس اتحادیه صادرکنندگان فراورده‌های نفتی، ماجرا را به گونه دیگری روایت می‌کند. او گفته این محموله بنزین بوده اما کشور صادرکننده‌‎اش مشخص نیست. حسینی به ایرنا توضیح داده: «تاکنون از ورود هیچ محموله بنزین ایران به افغانستان جلوگیری نشده و ممکن است این محموله برای کشور دیگری باشد که از مسیر ایران به افغانستان ترانزیت شده است. البته اینکه این بنزین برای کدام کشور است، هنوز مشخص نیست و شاید بنزین عراق باشد که از مسیر خاکی ایران به افغانستان ترانزیت شده است».

به گفته او با روی‌کار‌آمدن حکومت جدید در افغانستان، بخشی از افراد حاضر در مناسبات اقتصادی این کشور تغییر کرده‌اند و از همین رو در بعضی موارد ناهماهنگی‌هایی اتفاق افتاده است؛ برای مثال در یک مورد در مرز ماهیرود، محموله‌ای که توسط یک تاجر افغان خریده شده بود و دیگر متعلق به ایران نبود، متوقف شد و بعد از پرداخت جریمه، محموله به داخل خاک افغانستان رفت. علیرضا رجایی، سرپرست سابق کنسولگری ایران در افغانستان هم در گفت‌وگو با «شرق» تأکید می‌کند: «طالبان رفتار صادقانه‌ای ندارد و به نظر می‌رسد با اینکه مشخص بوده بنزین واردشده به کشورشان ساخت ایران نیست، خصمانه دست به انتشار اطلاعات نادرست زدند».

کشورهای دیگر به اسم ایران صادر می‌کنند!

حمیدرضا تاجر کیست و انواع آن صالحی، نایب‌رئیس کمیسیون انرژی اتاق بازرگانی و دبیرکل فدراسیون صادرات انرژی و صنایع وابسته ایران نیز در این رابطه احتمالاتی را در نظر می‌گیرد و به «شرق» می‌گوید: «با توجه به اینکه مصرف بنزین در کشور ما گاهی از حد استاندارد عدول می‌کند، امکان صادرات دائمی بنزین را نداریم و شاهد صادرات گاه‌به‌گاه آن از طریق بورس انرژی هستیم». او ادامه می‌دهد: سعی شده سازمان‌های استاندارد با پالایشگاه‌ها در ارتباط باشند، پخش و پالایش هم استانداردهای خودش را رعایت می‌کند؛ بنابراین نگاه ما این است که بنزین صادراتی از حداقل استانداردها برخوردار باشد اما اینکه اتفاقی که برای مازوت افتاد، برای بنزین هم بیفتد، بعید نیست.

صالحی توضیح می‌دهد: «چندی پیش هم نوعی از مازوت با مازوت ایران ترکیب شد و به نام ایران صادر شد. این کارها اعتبار صادراتی ایران را خراب می‌کند. سابقه دیگر مشابه این ماجرا قیر عراق است. البته این را هم بگویم که برخی کالاهای صادراتی ما در ماه‌های اخیر کیفیت استاندارد نداشته‌اند، مثل خوراکی‌هایی که به روسیه و پاکستان صادر شدند و برگشت خوردند. درباره بنزین هم مسئولان بخش مربوط به استانداردهای ما باید پاسخ دهند. درهرحال نباید اجازه بدهیم اعتبار صادراتی ما به‌خصوص در حوزه انرژی به خطر بیفتد». صالحی ادامه تاجر کیست و انواع آن می‌دهد: «وقتی ما از بازار رسمی دور می‌مانیم و مجبور می‌شویم برای دورزدن مشکلات بانکی از مسیر غیررسمی صادرات داشته باشیم، تبعاتی برایمان دارد.

یکی از تبعاتش هم همین ازدست‌دادن اعتبار است. الان ممکن است محموله از کشور ما رفته باشد اما تماما برای ما نباشد؛ ترکیبی باشد. به این تاجر کیست و انواع آن معنا که از کشورهای دیگر به کشور ما بیاید و در نهایت ترکیبی صادر شود. به‌هرحال دست‌آخر نامرغوبی آن به نام ایران تمام می‌شود. ما گذرگاه صادراتی هستیم و قبلا هم در موضوع مازوت این اتفاق افتاده است. تجار ما گاه مجبور به همکاری با تجار دیگر کشورها هستند اما استاندارد ما در نهایت باید روی این موضوع حساسیت به خرج بدهد.

درواقع فارغ از اینکه ادعای طالبان کارشناسی بوده یا نه، این ایراد به ما وارد است که بررسی نمی‌شود جنسی که از کشور ما و با نام ما خارج می‌شود، آیا کیفیت لازم را دارد یا خیر؟». به گفته او حتی ممکن است همان‌طور که حسینی گفته محموله بنزین صادراتی ساخت ایران نبوده باشد و فقط از مسیر ایران و به نام ایران وارد افغانستان شده باشد. صالحی می‌افزاید: «وقتی محصول از گمرک ایران می‌رود، در بارنامه ممکن است مبدأ بار را ایران عنوان کنند، مسئولان داخلی هم ممکن است تأیید کنند که مبدأ بار ایران است. بعد که محموله وارد کشور افغانستان شد، گمرک این کشور دیگر بررسی نمی‌کند که محصول مال کجاست، چون از مبدأ ایران رفته، تلقی می‌شود که بار متعلق به ایران است. با‌این‌حال باید مواضع بخش استاندارد ما دراین‌باره روشن شود».

مقالات مرتبط

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

برو به دکمه بالا